English
中文 (中国)Trong 40 năm đổi mới, xuất khẩu nông sản Việt Nam liên tục tăng trưởng cả về quy mô lẫn chất lượng, từng bước khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế. Bước sang năm 2026, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 73-74 tỷ USD, tiếp tục chuyển dịch mạnh từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và chất lượng.
Giá trị xuất khẩu vượt mốc 70 tỷ USD
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trước năm 1986, xuất khẩu nông sản của Việt Nam còn rất hạn chế, chủ yếu theo hình thức trao đổi hàng hóa trong khối các nước xã hội chủ nghĩa, với kim ngạch dưới 1 tỷ USD mỗi năm. Từ khi thực hiện đường lối đổi mới, đặc biệt trong giai đoạn 1990–2000, xuất khẩu nông sản tăng trưởng nhanh với tốc độ 15-20%/năm. Đến năm 2000, kim ngạch đạt khoảng 4,5 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.
Giai đoạn 2001–2010 đánh dấu bước phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng. Kim ngạch xuất khẩu tăng từ 3,1 tỷ USD lên trên 19,5 tỷ USD, nhiều mặt hàng nông sản như cà phê, hồ tiêu, hạt điều, gạo và thủy sản giữ vị trí cao trên thị trường quốc tế. Trong giai đoạn 2011–2020, dù chịu tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu, xuất khẩu nông sản vẫn duy trì đà tăng trưởng, đạt 42,3 tỷ USD vào năm 2020. Cơ cấu xuất khẩu có sự chuyển dịch tích cực khi tỷ trọng sản phẩm chế biến tăng lên, giảm dần xuất khẩu thô.
Từ năm 2021 đến nay, trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp bởi dịch bệnh, xung đột địa chính trị và biến đổi khí hậu, nông nghiệp Việt Nam vẫn thể hiện khả năng thích ứng cao. Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng từ 48,6 tỷ USD năm 2021 lên 62,5 tỷ USD năm 2024 và vượt mốc 70 tỷ USD vào năm 2025, với thặng dư thương mại trên 20 tỷ USD.
Chuyển mạnh từ “lượng” sang “chất”
Những kết quả đạt được cho thấy xuất khẩu nông sản Việt Nam đã và đang chuyển dịch rõ nét từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững. Nông sản Việt Nam hiện đã có mặt tại hơn 196 quốc gia và vùng lãnh thổ, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, ổn định cán cân thương mại và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.
Bên cạnh nhu cầu tiêu dùng trong nước và quốc tế gia tăng nhờ quá trình đô thị hóa, tăng dân số và cải thiện thu nhập, việc Việt Nam tham gia và thực thi 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã mở ra không gian thị trường rộng lớn cho nông sản.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030. Trên cơ sở Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ, ngành nông nghiệp tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Hướng tới tăng trưởng bền vững năm 2026
Để đạt mục tiêu xuất khẩu nông sản 73-74 tỷ USD trong năm 2026, ngành nông nghiệp xác định tiếp tục nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế; đẩy mạnh xúc tiến thương mại; tận dụng các FTA để mở cửa thị trường; đồng thời đa dạng hóa chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất và thị trường xuất khẩu gắn với nâng cao chất lượng sản phẩm.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng sẽ theo dõi sát diễn biến thương mại toàn cầu, chủ động phân tích và đánh giá sự điều chỉnh chính sách thương mại của các nước lớn, kịp thời tham mưu giải pháp phù hợp nhằm thúc đẩy xuất khẩu. Song song đó, các giải pháp hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chuyển đổi thị trường, cơ cấu lại sản xuất theo hướng tự chủ, bền vững, gia tăng giá trị và năng lực cạnh tranh cho nông sản Việt Nam tiếp tục được đẩy mạnh, tạo nền tảng vững chắc cho xuất khẩu nông nghiệp trong giai đoạn tới.