Trái cây ồ ạt xuất ngoại, doanh nghiệp thu tiền nhiều kỷ lục lịch sử

Hoạt động xuất khẩu trái cây Việt Nam đang bứt phá mạnh mẽ, ghi nhận những con số kỷ lục chưa từng có. Hầu hết các loại trái cây chủ lực đều tăng trưởng vượt bậc, có mặt hàng tăng gấp 4-11 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Nhờ đó, chỉ trong tháng 9/2025, doanh nghiệp trong ngành đã thu về 1,4 tỷ USD, thiết lập mốc cao lịch sử của ngành rau quả. Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam trong tháng 9/2025 ước đạt 1,4 tỷ USD, tăng 47,2% so với tháng 8 và tăng 52,7% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là mức tăng đột phá, vượt xa mọi dự báo trước đó, và thậm chí tương đương với giá trị xuất khẩu của gỗ và sản phẩm gỗ nhóm hàng đứng đầu trong lĩnh vực nông nghiệp. Tính chung 9 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu hàng rau quả đạt khoảng 6,22 tỷ USD, tăng 10,3% so với cùng kỳ năm trước.

Sầu riêng giữ vai trò đầu tàu, trái cây chế biến tăng tốc

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), kết quả ấn tượng trong tháng 9 đến từ sự phục hồi mạnh mẽ của sầu riêng xuất khẩu. Thống kê của Cục Hải quan cho thấy, tháng 8 vừa qua, xuất khẩu sầu riêng đạt gần 589 triệu USD, tăng 55,2% so với tháng trước và tăng 9,8% so với cùng kỳ năm 2024. Dù trong 8 tháng đầu năm, xuất khẩu sầu riêng mới đạt 1,79 tỷ USD giảm 16,2% so với cùng kỳ năm ngoái nhưng Hiệp hội Rau quả Việt Nam ước tính riêng tháng 9 có thể đạt tới 800-900 triệu USD, trở thành điểm sáng lớn nhất của ngành. Bên cạnh sầu riêng, hàng loạt loại trái cây khác cũng chứng kiến đà tăng trưởng ngoạn mục. Vải thiều tăng đột biến tới 5.670% trong tháng 8, tương đương gần 58 lần so với cùng kỳ; tính lũy kế 8 tháng tăng 312%. Dâu tây tăng gần 11 lần, bơ và dứa tăng gấp đôi, hạt dẻ cười tăng 2,5 lần so với năm ngoái. Đáng chú ý, xuất khẩu trái cây và rau quả chế biến tăng trưởng vượt bậc nhiều sản phẩm đạt mức tăng gấp 2-3 lần so với cùng kỳ năm 2024. Xu hướng này phản ánh nỗ lực chuyển dịch của ngành rau quả Việt Nam từ xuất khẩu thô sang xuất khẩu tinh, nâng cao giá trị gia tăng và ổn định đầu ra cho nông dân. Theo lãnh đạo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, sản phẩm chế biến giúp ổn định giá nông sản trong nước, tăng giá trị từ 3-5 lần so với hàng tươi, đồng thời kéo dài thời gian bảo quản, giảm rủi ro phụ thuộc vào mùa vụ và thị trường ngắn hạn.

Doanh nghiệp đầu tư mạnh, mở đường cho giai đoạn bứt phá

Các chuyên gia dự báo, giai đoạn 2026-2030 sẽ là thời điểm bứt phá của ngành rau quả chế biến Việt Nam, khi nhu cầu từ các thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ và châu Âu tăng cao. Nếu tận dụng hiệu quả các nghị định thư xuất khẩu đã ký kết, đồng thời đầu tư công nghệ chế biến sâu và vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế, Việt Nam có thể duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số mỗi năm, hướng tới mục tiêu biến rau quả chế biến thành nhóm hàng xuất khẩu tỷ USD ổn định. Hiện nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư nhà máy hiện đại, mở rộng vùng chuyên canh, áp dụng quy trình sản xuất đạt chuẩn GlobalGAP, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường nhập khẩu. Trong mảng trái cây tươi, ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng Giám đốc Vina T&T Group, cho biết xuất khẩu sầu riêng, bưởi, nhãn, xoài, thanh long… đều tăng mạnh, đặc biệt là tại thị trường Mỹ. Tính đến hết tháng 9, doanh thu doanh nghiệp ước tăng 17-18% so với cùng kỳ năm 2024 minh chứng rõ ràng cho sức bật của ngành.

Tại Diễn đàn Nông dân Quốc gia lần thứ X năm 2025, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam cho biết, bưởi và bơ sắp tới có thể được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Theo ông, từ năm 2024, đoàn công tác Việt Nam và Trung Quốc đã phối hợp khảo sát vùng trồng; hiện nghị định thư xuất khẩu đang được hoàn thiện và dự kiến sẽ ký trong vài tháng tới.Nếu tiến độ thuận lợi, đầu năm 2026, hai loại trái cây này có thể chính thức thông quan vào thị trường Trung Quốc, mở ra cơ hội nâng cao kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam, giảm phụ thuộc vào một số mặt hàng truyền thống. Thành tích xuất khẩu trái cây Việt Nam đạt kỷ lục 1,4 tỷ USD trong tháng 9/2025 không chỉ là dấu mốc lịch sử, mà còn phản ánh sự chuyển mình của toàn ngành từ sản xuất đến chế biến, từ thị trường nội địa đến toàn cầu. Với định hướng nâng cao giá trị, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường, cùng chính sách hỗ trợ tích cực từ Chính phủ, ngành rau quả Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ xuất khẩu nông sản thế giới, hướng đến mục tiêu 10 tỷ USD vào năm 2030, xây dựng hình ảnh nông sản Việt Nam chất lượng, an toàn và bền vững.