Thanh long Việt Nam bị EU kiểm tra 30% tại cửa khẩu do siết dư lượng

Thanh long Việt Nam hiện đang nằm trong diện kiểm soát tăng cường của thị trường Liên minh châu Âu (EU), với tần suất kiểm tra tại cửa khẩu là 30%, theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trong những năm gần đây, EU liên tục siết chặt quy định về mức dư lượng tối đa cho phép (MRLs) đối với nhiều hoạt chất trong nông sản nhập khẩu. Đồng thời, khối này cũng mở rộng phạm vi kiểm soát nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và môi trường. Tuy nhiên, các quy định mới ngày càng trở thành hàng rào kỹ thuật với yêu cầu khắt khe, tần suất cập nhật nhanh và thiếu lộ trình chuyển tiếp, gây khó khăn cho các quốc gia xuất khẩu, trong đó có Việt Nam.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thanh long Việt Nam đang thuộc diện kiểm soát tăng cường theo Phụ lục II của Quy định (EU) 2019/1793 với tần suất kiểm tra là 30%, không phải 50% như một số thông tin trước đó. Điều này đồng nghĩa cứ 10 lô hàng xuất khẩu vào EU thì có khoảng 3 lô bị kiểm tra tại cửa khẩu.Ngoài thanh long, một số nông sản khác của Việt Nam cũng chịu kiểm soát tăng cường, gồm ớt và đậu bắp với tần suất 50%, sầu riêng 20%, trong khi chanh leo hiện chưa thuộc diện kiểm tra tăng cường.

Việc EU tăng cường kiểm soát không chỉ dừng ở khâu cửa khẩu mà còn siết chặt ngay từ ngưỡng chấp nhận dư lượng. Đặc biệt, nhiều hoạt chất không còn được phép sử dụng tại EU vẫn còn tồn dư trong sản xuất tại một số quốc gia xuất khẩu, buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh toàn bộ quy trình sản xuất. Ngay khi nhận được các cảnh báo không tuân thủ từ phía EU, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo truy xuất nguồn gốc, điều tra nguyên nhân và gửi báo cáo khắc phục cho cơ quan chức năng EU. Đồng thời, các địa phương và doanh nghiệp được yêu cầu tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, đặc biệt đối với hàng xuất khẩu.

Ngành nông nghiệp cũng đẩy mạnh áp dụng các biện pháp phòng trừ sinh học, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Nhờ đó, số cảnh báo từ EU đã giảm đáng kể. Năm 2024, Việt Nam nhận 64 cảnh báo, nhưng đến năm 2025 chỉ còn 17 cảnh báo. Trong thời gian tới, EU vẫn được xác định là thị trường tiềm năng nhưng yêu cầu rất cao về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ hoàn thiện báo cáo kỹ thuật để đàm phán giảm tần suất kiểm tra đối với một số mặt hàng, trong đó có thanh long. Ngoài ra, các chương trình tập huấn kỹ thuật cho doanh nghiệp và người sản xuất sẽ được triển khai nhằm cập nhật kịp thời quy định mới của EU. Định hướng sản xuất bền vững, tăng sử dụng thuốc sinh học và giảm phụ thuộc hóa chất được xem là giải pháp lâu dài để duy trì thị trường EU.