Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết hiện nay một số loại trái cây chủ lực của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Liên minh châu Âu (EU) đang chịu các mức kiểm soát khác nhau, tùy thuộc vào rủi ro về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và yêu cầu an toàn thực phẩm của khối này. Theo Phụ lục II của Quy định (EU) 2019/1793, thanh long Việt Nam hiện thuộc diện kiểm soát tăng cường với tần suất kiểm tra tại cửa khẩu là 30%. Điều này có nghĩa là cứ 10 lô hàng thanh long xuất khẩu sang EU thì có khoảng 3 lô phải kiểm tra hồ sơ hoặc lấy mẫu phân tích. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng khẳng định mức này không phải 50% như một số thông tin trước đó.
Ngoài thanh long, một số mặt hàng nông sản khác của Việt Nam cũng đang chịu kiểm soát chặt. Trong đó, ớt và đậu bắp bị áp dụng tần suất kiểm tra 50%, mức cao nhất trong nhóm nông sản của Việt Nam. Sầu riêng đang chịu kiểm tra với tần suất 20%, thấp hơn thanh long nhưng vẫn thuộc diện kiểm soát tăng cường. Riêng chanh leo hiện chưa nằm trong danh sách áp dụng biện pháp kiểm soát tăng cường nên chưa bị áp dụng tần suất kiểm tra cao tại cửa khẩu EU. Việc EU tăng cường kiểm soát đối với các loại trái cây này chủ yếu liên quan đến vấn đề dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Trong những năm gần đây, EU liên tục hạ thấp mức dư lượng tối đa cho phép (MRLs) và mở rộng danh mục các hoạt chất bị cấm. Điều này khiến yêu cầu tuân thủ đối với các doanh nghiệp xuất khẩu ngày càng khắt khe, đồng thời tạo áp lực lớn đối với toàn bộ chuỗi sản xuất từ khâu canh tác đến chế biến.

Liên quan đến báo cáo giám sát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật của Pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết chưa nhận được báo cáo chính thức thông qua Văn phòng SPS Việt Nam hoặc Thương vụ Việt Nam tại Pháp. Tuy nhiên, thông tin được công bố cho thấy báo cáo này dựa trên kết quả kiểm tra trong năm 2024, phản ánh tình hình dư lượng thuốc bảo vệ thực vật của một số lô hàng nhập khẩu. Để khắc phục các vi phạm về an toàn thực phẩm và tạo cơ sở đàm phán với EU, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với cơ quan chức năng của EU tổ chức đợt thanh tra từ ngày 3 đến 20/6/2025 đối với các mặt hàng ớt, thanh long và sầu riêng. Đợt thanh tra tập trung đánh giá hệ thống quản lý thuốc bảo vệ thực vật, quy trình cấp mã vùng trồng, kiểm soát dư lượng và năng lực truy xuất nguồn gốc.
Kết quả cho thấy phía EU đánh giá tích cực đối với hệ thống quản lý của Việt Nam, đặc biệt là cơ chế kiểm soát lưu thông thuốc bảo vệ thực vật và sự chủ động của doanh nghiệp. EU cũng đồng thuận với kế hoạch hành động khắc phục các điểm còn tồn tại mà Việt Nam đề xuất. Theo kế hoạch, Việt Nam sẽ gửi báo cáo kết quả thực hiện các biện pháp khắc phục vào tháng 5/2026. Báo cáo này sẽ là cơ sở quan trọng để EU xem xét tiếp tục áp dụng, tăng hoặc giảm tần suất kiểm tra đối với thanh long, sầu riêng và các mặt hàng liên quan.
EU hiện vẫn là thị trường xuất khẩu tiềm năng đối với trái cây Việt Nam, nhưng cũng là thị trường có yêu cầu khắt khe nhất về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm. Để duy trì thị phần, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện báo cáo kỹ thuật, chủ động trao đổi với EU về các quy định mới và tăng cường tập huấn cho doanh nghiệp. Về dài hạn, ngành nông nghiệp định hướng giảm sử dụng hóa chất, tăng áp dụng biện pháp sinh học, nâng cao năng lực kiểm soát dư lượng và tăng cường truy xuất nguồn gốc. Các biện pháp này được kỳ vọng giúp giảm tần suất kiểm tra và mở rộng xuất khẩu sang thị trường EU.

English
中文 (中国)