English
中文 (中国)Hơn 10 ngày qua, gần 2.000 container sầu riêng tại Đắk Lắk bị ùn ứ tại kho, nhà máy và cửa khẩu do tạm ngừng tiếp nhận và trả kết quả xét nghiệm dư lượng hoá chất. Sự cố khiến hoạt động xuất khẩu gián đoạn, doanh nghiệp đứng trước nguy cơ thiệt hại hàng trăm tỷ đồng và nông dân rơi vào cảnh lao đao vì giá giảm sâu.
Theo ông Lê Anh Trung – Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk tình trạng tắc nghẽn bắt đầu từ ngày 11/10 khi các phòng xét nghiệm phục vụ xuất khẩu đồng loạt dừng tiếp nhận mẫu, đồng thời chưa trả kết quả cho các lô đã gửi trước đó. Đây là thủ tục bắt buộc để cấp chứng nhận an toàn, nên doanh nghiệp buộc phải tạm dừng thu mua.
Hiện chỉ rất ít đơn vị đủ năng lực xét nghiệm đồng thời hai chỉ tiêu bắt buộc là vàng ô và cadimi, trong khi đa số phòng chỉ làm được một trong hai. Việc thiếu năng lực xét nghiệm trong giai đoạn cao điểm thu hoạch khiến chuỗi cung ứng sầu riêng Đắk Lắk bị nghẽn toàn diện.
Thống kê từ hiệp hội cho thấy gần 2.000 container đang mắc kẹt, nhiều lô tồn kho 10-15 ngày, đối mặt nguy cơ xuống cấp, nứt vỏ, giảm chất lượng. Giá sầu riêng loại A tại kho giảm từ hơn 100.000 xuống khoảng 80.000 đồng/kg, trong khi nhà máy và hợp tác xã phải tạm ngừng thu mua, khiến giá tại vườn lao dốc.
Hàng nghìn tấn sầu riêng chín rộ không tiêu thụ được, nông dân vẫn phải chịu chi phí chăm sóc, vận chuyển và bảo quản, tạo áp lực lớn lên toàn ngành.
Trước tình hình này, Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk đã kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND tỉnh khẩn trương khôi phục hoạt động xét nghiệm, đồng thời đề xuất cơ chế ưu tiên xử lý mẫu phục vụ xuất khẩu trong mùa vụ, cho phép tạm thời phân quyền cho các đơn vị địa phương đủ năng lực nhằm giảm tải cho hệ thống trung ương.
Ngày 24/10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã họp khẩn với các phòng xét nghiệm và cơ quan chuyên môn để tháo gỡ vướng mắc. Một số kết quả tồn đọng đã được trả ngay trong tối cùng ngày, giúp giải phóng một phần lượng hàng bị ách tắc. Tuy nhiên, việc tiếp nhận mẫu mới vẫn chưa trở lại bình thường và doanh nghiệp đang chờ hướng dẫn cụ thể. Dù việc xét nghiệm bước đầu khôi phục, chuỗi xuất khẩu sầu riêng tiếp tục chịu sức ép lớn. Thời gian xử lý chậm trễ kéo dài có thể dẫn tới hư hỏng hàng, thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng uy tín với khách hàng quốc tế. Hiệp hội nhấn mạnh cần thiết lập cơ chế xét nghiệm ổn định, bền vững cho ngành hàng chủ lực này.
Theo số liệu hải quan, 8 tháng đầu năm Việt Nam xuất khẩu khoảng 451.000 tấn sầu riêng tươi trị giá 1,52 tỷ USD, giảm 24% về lượng và 25% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, sầu riêng đông lạnh đạt hơn 58.000 tấn, trị giá 265 triệu USD, tăng lần lượt 67% và 127%, cho thấy nhu cầu quốc tế vẫn lớn nhưng rủi ro kiểm soát chất lượng cần được xử lý triệt để. Hiệp hội đang tổng hợp thiệt hại doanh nghiệp để kiến nghị chính sách hỗ trợ, đồng thời hướng tới thiết lập cơ chế kiểm nghiệm dài hạn nhằm đảm bảo chuỗi xuất khẩu sầu riêng vận hành ổn định, không lặp lại tình trạng tương tự trong các mùa vụ tiếp theo.
(Nguồn: Sưu Tầm)