“Đường đua” xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc có đối thủ mới: Việt Nam đối mặt cạnh tranh lớn từ Lào

Thị trường xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc đang bước vào giai đoạn cạnh tranh gay gắt hơn bao giờ hết khi Lào chính thức được phê duyệt xuất khẩu sầu riêng tươi. Sự tham gia của quốc gia láng giềng này được đánh giá là yếu tố mới làm gia tăng cạnh tranh sầu riêng, đặc biệt với Việt Nam nước đang giữ vị trí thứ hai về thị phần tại Trung Quốc.

Theo thông tin từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, Lào đã được cấp phép bắt đầu xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc kể từ tuần trước, với điều kiện các lô hàng phải đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật. Đây là cột mốc quan trọng, đánh dấu việc thị trường sầu riêng Trung Quốc ngày càng mở rộng nhưng cũng kéo theo cạnh tranh sầu riêng ngày một khốc liệt.

Lợi thế giúp Lào trở thành đối thủ đáng gờm

Các chuyên gia nhận định Lào có nhiều lợi thế để tham gia sâu vào xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Trước hết là chi phí lao động và đất đai thấp, giúp doanh nghiệp nước này giữ giá thành cạnh tranh. Trong bối cảnh cạnh tranh sầu riêng ngày càng chú trọng vào giá bán, đây là yếu tố then chốt giúp Lào nhanh chóng tiếp cận người tiêu dùng Trung Quốc.

Bên cạnh đó, tuyến đường sắt Viêng Chăn Côn Minh mới khai trương đóng vai trò quan trọng trong việc giảm chi phí logistics. Theo ông Lim Chin Khee  cố vấn của Durian Academy (Malaysia), logistics là yếu tố sống còn trong xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc, bởi trái sầu riêng đòi hỏi thời gian vận chuyển nhanh và bảo quản nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng trong môi trường cạnh tranh sầu riêng khắc nghiệt.

Về hương vị, các chuyên gia cho rằng sầu riêng Lào không có sự khác biệt lớn so với sầu riêng Việt Nam hay Thái Lan. Do các quốc gia này có điều kiện khí hậu, lượng mưa tương đồng, chất lượng trái cây khi tham gia xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc được dự báo ở mức ngang bằng. Điều này khiến cạnh tranh sầu riêng chủ yếu xoay quanh giá bán, sản lượng và khả năng giao hàng ổn định.

Hiện nay, hơn 90% tổng lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu được tiêu thụ tại Trung Quốc thị trường được xem là “mỏ vàng” của ngành trái cây nhiệt đới. Tại đây, một quả sầu riêng nặng 6kg có thể được bán với giá lên đến 200 nhân dân tệ. Chính sức hấp dẫn này khiến xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc trở thành mục tiêu chiến lược của nhiều quốc gia, kéo theo cạnh tranh sầu riêng ngày càng căng thẳng.

Việt Nam chịu áp lực lớn hơn

Theo số liệu hải quan Trung Quốc, nhập khẩu sầu riêng năm 2024 đạt kỷ lục 6,99 tỷ USD. Thái Lan chiếm khoảng 57% thị phần, Việt Nam đứng thứ hai với 38%. Việc Lào gia nhập thị trường chắc chắn sẽ làm gia tăng cạnh tranh sầu riêng, buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải tối ưu chi phí và nâng cao chất lượng nếu muốn giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc.

Trong khi đó, các nguồn cung từ Malaysia, Campuchia và Philippines có giá cao hơn, nên Lào được xem là đối thủ trực tiếp của Việt Nam ở phân khúc giá trung bình phân khúc đang chiếm tỷ trọng lớn trong cạnh tranh sầu riêng hiện nay. Thương mại sầu riêng cũng nằm trong bức tranh hợp tác rộng lớn giữa Trung Quốc và Đông Nam Á. Trong chuyến thăm Lào tháng 10/2024, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường khẳng định sẽ tiếp tục thúc đẩy kết nối trong khuôn khổ sáng kiến Vành đai và Con đường. Điều này càng củng cố nền tảng cho xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc của Lào, đồng thời tạo thêm sức ép cạnh tranh sầu riêng cho các quốc gia khác.

Hiện Lào có khoảng 20.000 ha trồng sầu riêng, với gần 10.000 cây đã cho trái. Theo dự báo, đến năm 2029, nước này có thể thu hoạch khoảng 270.000 cây, đạt sản lượng 24.300 tấn. Dù con số này chưa quá lớn so với Việt Nam hay Thái Lan, nhưng cũng đủ để tạo sóng trong xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc, khiến cạnh tranh sầu riêng thêm phần quyết liệt trong những năm tới.

(Nguồn: Sưu Tầm)