English
中文 (中国)Tình hình xuất khẩu Việt Nam trong 8 tháng qua đã ghi nhận những thành tựu quan trọng, song “bài test” thực sự nằm ở những tháng cuối năm khi tăng trưởng kinh tế toàn cầu giảm tốc và chính sách thuế quan mới của Mỹ chính thức có hiệu lực. Trước thách thức này, Chính phủ, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp đang đồng loạt triển khai các giải pháp nhằm duy trì đà tăng trưởng, hướng tới mục tiêu 800 tỷ USD kim ngạch thương mại trong năm 2025.
Kinh tế đối ngoại ghi dấu ấn ấn tượng
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 8 tháng đầu năm 2025 ước đạt 600 tỷ USD, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu Việt Nam đạt gần 306 tỷ USD, tăng 14,8%, vượt mục tiêu tăng trưởng 12% mà Quốc hội và Chính phủ đề ra. Xuất khẩu duy trì tăng trưởng ổn định qua từng tháng. Bình quân 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 38,2 tỷ USD/tháng; riêng tháng 7 và tháng 8, con số này đã nâng lên 42 tỷ USD/tháng. Nếu xu hướng này được duy trì, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm có thể đạt 800 tỷ USD, đánh dấu cột mốc lịch sử, đưa Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm 15 nền kinh tế có kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới. Đặc biệt, dù đối mặt nhiều thách thức, cán cân thương mại tiếp tục xuất siêu, ước đạt 14 tỷ USD sau 8 tháng. Hầu hết các nhóm hàng chủ lực và thị trường xuất khẩu lớn đều tăng trưởng mạnh, trong đó một số thị trường tăng trưởng ngoạn mục tới 45-47%. Đây được xem là kết quả của sự chủ động từ doanh nghiệp, sự đồng hành của hiệp hội ngành hàng và chỉ đạo kịp thời từ Chính phủ.
Triển vọng xuất khẩu những tháng cuối năm được dự báo không dễ dàng. Bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro: chính sách thuế quan mới của Hoa Kỳ, cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn, chiến tranh thương mại kéo dài, giá cả và lạm phát tăng cao, cùng đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu ảnh hưởng bất lợi tới sản xuất, đặc biệt với các nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam có thể chững lại trong thời gian tới. Dù các đơn hàng mới đã cải thiện vào tháng 7/2025 sau khi mức thuế 20% được công bố, nhưng vẫn ở mức thấp. WB dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ giảm từ 2,8% năm 2024 xuống chỉ còn 2,3–2,4% trong giai đoạn 2025-2026, chủ yếu do thương mại quốc tế suy yếu và căng thẳng địa chính trị kéo dài. Đáng chú ý, Hoa Kỳ và Trung Quốc – hai đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam đều được dự báo giảm tăng trưởng trong nửa cuối năm nay. Sự sụt giảm nhu cầu nhập khẩu từ hai thị trường này, cộng thêm chính sách thuế quan mới của Mỹ, đang tạo ra áp lực lớn đối với các ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.
Doanh nghiệp đối mặt thách thức trong từng ngành hàng
Với ngành dệt may, ông Trương Văn Cẩm – Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết xuất khẩu sang Mỹ trong 7 tháng đầu năm đạt 10,3 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, mức thuế mới làm tăng chi phí, giảm lợi nhuận và ảnh hưởng tới kế hoạch đầu tư chuyển đổi số, xanh hóa sản xuất và nâng cao thu nhập người lao động. Hiệp hội cho rằng, Việt Nam cần đẩy mạnh đàm phán với các đối tác để chia sẻ chi phí, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu sang EU, Anh và ASEAN.Đối với ngành da giày và túi xách, bà Phan Thanh Xuân – Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Da giày và Túi xách Việt Nam thông tin rằng 8 tháng đầu năm, xuất khẩu tăng khoảng 10%, trong đó thị trường Mỹ tăng 12%. Dù mức thuế 20% chưa khiến đơn hàng dịch chuyển, nhưng giá sản phẩm giày cao cấp tại Mỹ đã tăng nhẹ, gây sức ép lên chuỗi cung ứng và chi phí sản xuất. Trong ngành gỗ và lâm sản, kim ngạch xuất khẩu 8 tháng đạt 11,2 tỷ USD, tăng 7%. Dù đây là mức thấp so với các năm trước, song vẫn được xem là khả quan trong bối cảnh thách thức thuế quan. Mỹ chiếm hơn 50% kim ngạch xuất khẩu của ngành gỗ Việt Nam. Tuy nhiên, 5 thị trường lớn (Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, EU) đang chiếm tới 90% tổng kim ngạch, khiến dư địa đa dạng hóa thị trường còn hạn chế. Ngược lại, ngành điện tử là điểm sáng khi đạt 100 tỷ USD sau 8 tháng, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Các doanh nghiệp đã tận dụng thời gian ân hạn thuế 90 ngày để đẩy mạnh đơn hàng. Tuy nhiên, sau khi chính sách thuế mới có hiệu lực, nhiều đối tác Mỹ yêu cầu giảm giá bán 10% để chia sẻ chi phí, tạo thêm áp lực cho ngành trong giai đoạn cuối năm.
Đồng bộ giải pháp giữ vững đà tăng trưởng hướng tới cột mốc lịch sử 800 tỷ USD
Trước bối cảnh đó, Bộ Công Thương đã chủ động chỉ đạo và hỗ trợ các ngành hàng vượt qua rào cản. Với các ngành phụ thuộc nhiều vào nguyên phụ liệu nhập khẩu như dệt may, da giày, Bộ đề nghị các hiệp hội sớm xây dựng mô hình trung tâm hỗ trợ cung cấp nguyên vật liệu trong nước, đồng thời cử đoàn công tác sang Trung Quốc học hỏi kinh nghiệm phát triển chuỗi cung ứng. Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định 205 về phát triển công nghiệp hỗ trợ, đồng thời Bộ đang hoàn thiện Luật Phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm, trong đó công nghiệp vật liệu sẽ được ưu tiên.Theo tính toán của Bộ, để đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% trong năm 2025, trong gần 4 tháng cuối năm, Việt Nam cần đạt tối thiểu 150 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, tương đương 37,5 tỷ USD/tháng.
Bên cạnh đó, Việt Nam cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại trực tuyến và trực tiếp, kết nối doanh nghiệp trong nước với đối tác nước ngoài, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nguồn cung nguyên liệu để giảm phụ thuộc vào một vài thị trường lớn. Đồng thời, tăng cường khai thác các hiệp định thương mại tự do (FTA) hiện có, mở rộng sang những khu vực ít chịu tác động bởi chiến tranh thương mại.Bộ Công Thương đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng xuất khẩu bình quân 8,5% trong năm 2025 và 10% giai đoạn 2026–2030. “Từ nay, chúng ta không chỉ nói bằng khẩu hiệu, mà phải chứng minh bằng những con số và kết quả cụ thể,” Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.Với sự phối hợp đồng bộ từ Chính phủ, các hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp, cùng quyết tâm giữ vững mục tiêu tăng trưởng, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để vượt qua thách thức, hướng tới mục tiêu 800 tỷ USD kim ngạch thương mại trong năm nay, khẳng định vị thế vững chắc của Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu.