Xuất khẩu tăng vượt kỳ vọng: Triển vọng 2025 và ưu tiên chiến lược năm 2026

Giám đốc Economica Việt Nam nhận định rằng xuất khẩu của Việt Nam trong 10 tháng năm 2025 đã tăng 16,2% và vượt xa mục tiêu năm là 12%, cho thấy đà phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế. Các dự báo của Bộ Công Thương cũng cho thấy tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm có thể đạt khoảng 900 tỉ USD mức cao nhất từ trước đến nay. Theo đánh giá của chuyên gia, đà tăng này có cơ sở được duy trì trong những tháng cuối năm, nhờ ba yếu tố tác động tích cực: sự phục hồi của kinh tế Mỹ, châu Âu và Nhật Bản với các gói hỗ trợ và chính sách nới lỏng tiền tệ; nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh ở các thị trường chủ lực trong mùa cao điểm cuối năm; và tỷ giá VND giảm so với USD giúp hàng Việt Nam có lợi thế cạnh tranh về giá.

Xuất khẩu vượt kỳ vọng, giá trị nội địa chưa theo kịp

Từ những tín hiệu này, chuyên gia cho rằng triển vọng tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 về tổng thể vẫn tích cực, song Việt Nam cần chú trọng nhiều hơn vào nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng cao và nâng tỷ lệ giá trị nội địa trong hàng hóa xuất khẩu. Hiện nay, hoạt động xuất khẩu vẫn chủ yếu thiên về tăng kim ngạch, trong khi tỷ trọng đóng góp từ doanh nghiệp trong nước và các nhà cung ứng linh kiện, dịch vụ, thiết bị và nguyên liệu đầu vào còn hạn chế. Trong bối cảnh kinh tế đang chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững hơn, việc tăng tỷ lệ giá trị nội địa là nhiệm vụ cấp thiết để bảo đảm giá trị gia tăng thực sự ở lại trong nền kinh tế, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Một vấn đề lớn được nêu ra là sự phụ thuộc vào khu vực FDI. Hiện FDI chiếm khoảng 70% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong khi doanh nghiệp nội địa chỉ đóng góp 30%. Điều này cho thấy dư địa lớn cho việc nới rộng vai trò của doanh nghiệp trong nước, đặc biệt ở các ngành công nghiệp chủ lực và các ngành công nghiệp mới. Cùng với đó, xuất khẩu dịch vụ cũng cần được đẩy mạnh mạnh mẽ hơn, khi Việt Nam liên tục nhập siêu dịch vụ ở mức 9–14 tỉ USD mỗi năm. Việc thu hẹp nhập siêu dịch vụ sẽ góp phần cải thiện cán cân thanh toán, tăng tổng cầu và tạo thêm dư địa tăng trưởng bền vững.

Để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026 và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%, Economica Việt Nam nhấn mạnh bốn ưu tiên chiến lược: tiếp tục đa dạng hóa thị trường và khai thác tốt hơn các hiệp định thương mại tự do; đẩy mạnh tăng tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa trong sản phẩm xuất khẩu; nâng cao vai trò và năng lực của doanh nghiệp trong nước, đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nội địa với khu vực FDI và chuỗi cung ứng toàn cầu; và thúc đẩy xuất khẩu dịch vụ nhằm nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ thương mại quốc tế. Đây được xem là những giải pháp then chốt đảm bảo xuất khẩu tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

(Nguồn: Sưu Tầm)